طراحی صحنهدادائیسم و سوررئالیسم در طراحی صحنهدادائیسم سوررئالیسم- تئاتر پلتفرم اتاق نارنجی رایگان

جنبشی که آن را به نام دادائیسم می شناسیم در سال 1916 در زوریخ سوئیس بنیان گذاشته شد. شهری که در طول جنگ جهانی اول، پذیرای بسیاری از هنرمندان ضد جنگ بود که از آن گریخته بودند.

کاباره ولتر (Cabaret Voltaire) با مدیریت هوگو بال (Hugo Ball) (1927 – 1886) به دفتر غیر رسمی دادائیست ها به شمار می رفت.

هنرمندی رومانیایی به نام مارسل یانکو (Marcel Janco) (1984 – 1885) که نخستین طراح جنبش محسوب می شد، صحنه پردازی ها و ماسک های تمام قد متعددی را نیز خلق می کرد.

تریستان تزارا (Tristan Tzara) (1963 – 1896) که در فاصله میان سال های 1916 تا 1920، هفت بیانیه دادائیستی را به رشته تحریر درآورد و نشریه ای در همین رابطه منتشر کرد، به مشهورترین هوادار جنبش دادائیسم تبدیل شد.

سایر اعضاء جنبش دادائیسم عبارتند از: امی هنینگز (Emmy Hennings) (1948 – 1885)، هانس آرپ (Hans Arp) (1966 – 1887) و ریچارد هولسنبک (Richard Huelsenbeck) (1974 – 1892).

دادائیسم بر بستر تحقیر جهانی که یک جنگ فراگیر را پدید آورده بود شکل گرفته بود.

پیروان این جنبش، جنون محاسبه شده، اتفاق و رهایی از تمام محدودیت ها و شرایط را جایگزین منطق و دلیل کردند. آنها نقاشی ها و اشعار “ضد هنری” را در قالب آثاری منطق گریز، کولاژهایی از زباله و موسیقی سروصدا به وجود آوردند. دادائیست ها به شدت وامدار فوتوریست ها بودند و با مخاطبان خود به صورت مستقیم وارد تعامل می شدند.

بال، شیفتگی خاصی نسبت به اشعار “آوایی” که از آواز غیر کلامی برخوردار بودند داشت.

در حالی که تریستان تزارا به “شعرهای اتفاقی” (Chance Poems) که به وسیله بریده جملات روزنامه ها، ریختن آنها در یک کلاه، چیدمان اتفاقی جملات و دکلمه کردن آنها به دست می آمد علاقمند بود.

اما هولسنبک به رقص و آواز افریقایی توجه نشان می داد.

نخستین اجرای عمومی کاباره ولتر که در سال 1917 به وقوع پیوست، به وسیله هنرمندان عمده آوانگارد اروپا همچون تزارا، مارینتی، کاندینسکی و کوکوشکا پدید آمد.

اگرچه در این اجرا بر طراحی صحنه تاکید نشده بود؛ با این حال، طراحی لباس و ماسک آن از نقشی عمده برخوردار بود.

با پایان یافتن جنگ جهانی اول، دادائیست ها به ناامیدی رسیدند.

برخی از آنها به برلین بازگشتند. مکس ارنست (Max Ernst) (1976 – 1891) و هانس آرپ در کلن و هامبورگ سکونت کردند و کورت شوایترز (Kurt Schwitters) (1948 – 1887) جنبش مرتز (Merz) را بنیان نهاد.

در این میان مهمترین گروه دادائیست ها به پاریس مهاجرت کرد این گروه شامل تزارا و برخی از جوانان فرانسوی همچون لویی آراگون (Louis Aragon) (1982 – 1897)، فیلیپ سوپول (Philippe Soupault) (1990 – 1897) و آندره برتون (Andre Breton) (1966 – 1896) بودند.

نزاع داخلی در میان دادائیست ها باعث شد تا نوعی انشقاق میان آنها به وجود آمده و سوررئالیسم جایگزین برخی گرایش های دادائیستی شود.

نهضتی که به وسیله آندره برتون شکل گرفت و باعث شد بیانیه سوررئالیسم – با تاثیر گرفتن از زیگموند فروید (Sigmund Freud) (1939 – 1856) – توسط او نگاشته شود.

برتون همزمان با راه اندازی جنبش سوررئالیسم، نخستین نمایش های سوررئالیستی که از محبوبیت خاصی برخوردار شدند را به روی صحنه برد.

به نظر می رسد واژه سوررئالیسم برای اولین بار در سال 1917 توسط منتقدی به نام گیوم آپولینر (Guillaume Apollinaire) (1918 – 1818) که دستی در تمام جنبش های هنری ابتدای قرن بیستم فرانسه داشت، ابداع شده بود.

او از این واژه به عنوان زیر تیتر نمایشنامه خود به نام “سینه های تیرزیاس: یک درام سوررئالیستی در دو پرده و یک مقدمه” (Les Mamelles de Tiresias: Drame Surrealiste en Deux Actes et un Prologue/ The Breasts of Tiresias: Surrealist Drama in Two Acts and a Prologue) که در سال 1917 کامل شد استفاده کرد.

محتوای نمایشنامه پیامی جدی درباره باززایی جهان پس از جنگ در بر داشت.

در ابتدای نمایشنامه، ترز (Therese) زندگی خود را در محدودیت های متعددی می بیند. او سینه هایش را همچون یک بالن رها کرده و به تیرزیاس تبدیل می شود.

در ادامه، ترز برای یافتن راز آفرینش کودکان و سرپرستی چهل هزار و پنجاه کودک، همسر خود را ترک می کند.

آپولینر در مقدمه نمایشنامه درباره تئاتر ایده آل خود توضیح می دهد:

یک سازه دوار با دو صحنه که یکی از آنها در مرکز و دیگری در اطراف مخاطبان تعبیه شده اند.

او اظهار می دارد که به این صحنه ها – همچون زندگی – صداها، ژست ها، رنگ ها، فریادها، جنجال ها، موسیقی، رقص، حرکات آکروباتیک، شعر، نقاشی، هم آوایی، کنش و دکورهایی ترکیبی ملحق می شوند.

صحنه پردازی و لباس نمایش سینه های تیرزیاس به وسیله سرژ فرا (Serge Ferat) (1958 – 1881) انجام گرفت.

عکسی از طراحی صحنه و لباس نمایش سینه های تیرزیاس، طراح صحنه: سرژ فرا، 1917. هنر تماشایی، عکاس نامشخص، از مجموعه کتابخانه ملی فرانسه، پاریس.

آپولینر از واژه سوررئالیست در نگارش بروشور باله رژه (Parade) که در سال 1917 به وسیله باله روس اجرا شد نیز استفاده کرد.

متن این اثر را ژان کوکتو (Jean Cocteau) (1963 – 1889) نوشت و موسیقی آن توسط اریک ساتی (Erik Satie) (1925 – 1866) ساخته شد.

پیکاسو طراحی صحنه و لباس و لئونید ماسین (Leonid Massine) (1979 – 1896) طراحی رقص باله رژه را بر عهده داشتند.

دیاگیلف در این باله برای نخستین بار از نقاشان فرانسوی در مقام طراح صحنه استفاده کرد. بدین ترتیب طراوت و تازگی دوباره ای به باله روس راه یافت و صحنه پردازی پس از جنگ را تحت تاثیر قرار داد.